iPREG

Trẻ bị viêm họng: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Làm cha mẹMedical Đỗ Khánh Huyền

Trẻ bị viêm họng là một bệnh lý thường gặp. Tuy nhiên, nếu không điều trị kịp thời rất dễ gây ra các biến...

Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện nên việc mắc các bệnh như sốt phát ban, viêm vọng là hết sức bình thường. Tuy nhiên, không phải vì thế mà bố mẹ xem nhẹ để bệnh trở nặng gây ra các biến chứng nguy hiểm cho con. Vậy nguyên nhân, triệu chứng và cách chăm sóc trẻ bị viêm họng ra sao? Cùng iPREG tìm hiểu chi tiết qua nội dung dưới đây.

Chịu trách nhiệm nội dung: Dr. Đặng Thanh Tâm

Dr. Đặng Thanh Tâm check content
ThS – Bác sĩ Đặng Thanh Tâm hiện đang công tác tại khoa sản nhi Bệnh Viện Đa Khoa Việt Trì, Phú Thọ. Tốt nghiệp bác sĩ đa khoa Đại học Y Thái Nguyên năm 2017, nhận bằng thạc sĩ sản nhi năm 2019 tại Đại học Y Hà Nội. Tháng 3 năm 2019, bác sĩ Đặng Thanh Tâm quyết định tham gia làm bác sĩ cố vấn cho iPREG. Mọi chi tiết vui lòng liên hệ: contact@ipreg.vn.

Xem thêm: Thuốc hạ sốt cho trẻ sơ sinh: Tư vấn liều lượng, cách dùng hiệu quả

Các dấu hiệu trẻ bị viêm họng

Dấu hiệu trẻ bị viêm họng

Trẻ bị viêm họng cần được điều trị sớm để không nguy hại đến sức khỏe. Vì vậy, bố mẹ cần nhận biết bệnh nhanh chóng qua các dấu hiệu bên ngoài sau:

Ho, ngạt mũi

Đây chính là biểu hiện đặc trưng nhất của bệnh viêm họng. Trẻ sẽ cảm thấy ngứa rát họng và ho liên tục, nặng hơn có thể ho khan, ho có đờm. Chính vì khó chịu ở cổ họng mà việc nuốt nước bọt hay thức ăn trở nên gặp khó khăn. Do vậy, trẻ sẽ bắt đầu bỏ bú, chán ăn, có dấu hiệu sụt cân và mệt mỏi. Nếu không được khắc phục sớm, trẻ có thể đối mặt với tình trạng thở nhanh hoặc co rút lồng ngực.

Xem thêm: Bảng cân nặng trẻ sơ sinh: Theo dõi để nuôi con khoa học

Sốt nhẹ hoặc sốt cao

Đây là triệu chứng thường gặp khi trẻ bị viêm họng. Thân nhiệt của trẻ tăng cao có khi lên đến 39 – 40°C, kèm theo co giật nếu không được áp dụng các biện pháp hạ sốt kịp thời. Nếu xuất hiện triệu chứng này, bố mẹ nên đưa con đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Nôn, trớ, tiêu chảy

Viêm họng có thể khiến trẻ gặp vấn đề trong việc tiêu hóa thức ăn như nôn, trớ, đi ngoài ra phân xanh hoặc lỏng. Ngoài những biểu hiện dễ thấy trên, còn một số triệu chứng khác chỉ được phát hiện khi đưa trẻ đi khám như: xuất hiện mủ trắng ở khe hốc amidan hai bên, có hạch hai bên hàm, ấn vào thấy đau hoặc xét nghiệm máu thấy bạch cầu đa nhân trung tính tăng cao.

Nguyên nhân trẻ bị viêm họng

Nguyên nhân trẻ bị viêm họng

Tìm hiểu nguyên nhân gây viêm họng ở trẻ là cách tốt nhất để điều trị và phòng ngừa căn bệnh này một cách hiệu quả. Thông thường tác nhân gây bệnh đều bắt nguồn từ hai yếu tố chính:

Môi trường sống

Thời tiết mưa ẩm, thay đổi đột ngột, không khí ô nhiễm bởi khói xe, thuốc lá, bụi bẩn là những nguyên nhân phổ biến gây viêm họng ở trẻ. Ngoài ra, một số trẻ mới cai sữa, chưa quen với chế độ ăn dặm mới hoặc đi nhà trẻ mà chưa thích ứng với môi trường xa lạ bên ngoài cũng dễ mắc bệnh này.

Virus, vi khuẩn và nấm

Chính vì hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu nên rất dễ bị tổn thương bởi các loại virus như: cúm, sởi, vi khuẩn như phế cầu, tụ cầu, liên cầu và nấm như candida. Đây cũng là những tác nhân chính gây bệnh viêm họng ở trẻ.

Xem thêm: Hở hàm ếch: Nguyên nhân, cách nhận biết và phương pháp điều trị

Cách chăm sóc trẻ bị viêm họng nhanh chóng khỏi bệnh

Trẻ bị viêm họng nếu được chăm sóc và chữa trị kịp thời sẽ nhanh chóng khỏi bệnh và không để lại những biến chứng nguy hiểm. Mặc dù bệnh khá nhẹ, việc chăm trẻ cũng không quá khó khăn nhưng nếu thực hiện không đúng cách, trẻ không những không khỏi bệnh và còn có khả năng gặp các vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, bố mẹ cần lưu ý cách chăm sóc chuẩn chỉnh sau đây từ các chuyên gia y tế nhé.

Vệ sinh mũi họng

Tùy từng trường hợp mà bố mẹ sẽ có cách vệ sinh mũi họng khác nhau:

  • Ngạt mũi nhẹ, dịch mũi còn lỏng: Chỉ cần lau rửa mũi cho trẻ bằng khăn mềm.
  • Dịch mũi đặc, có gỉ mũi: Nhỏ 2 – 3 giọt nước muối sinh lý vào hai bên mũi. Đợi một lúc cho nước muối ngấm, làm mềm gỉ mũi thì dùng tay nhẹ nhàng day mũi trẻ để gỉ mũi bong ra. Cần tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ để sử dụng nước muối sinh lý đúng cách.
  • Dịch mũi đặc hơn và ra nhiều: Có thể dùng dụng cụ hút mũi để hút cho trẻ. Tuy nhiên, bố mẹ không nên lạm dụng phương pháp này vì có thể gây tổn thương niêm mạc mũi.

Xem thêm: Cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh an toàn ngay tại nhà

Lưu ý: Sau khi dùng khăn giấy để lau sạch mũi cho trẻ thì bố mẹ nên vứt bỏ ngay. Đồng thời không nên dùng một chiếc khăn để lau mũi, dãi cho trẻ nhiều lần mà không thay khăn mới vì virus, vi khuẩn trên khăn có thể khiến trẻ phát bệnh trở lại.

Điều chỉnh chế độ ăn

Chăm sóc trẻ bị viêm họng tại nhà

Chế độ ăn uống phù hợp cũng sẽ góp phần giúp trẻ mau khỏi bệnh. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, khi trẻ bị viêm họng, sốt, chán ăn thì cần điều chỉnh chế độ ăn như sau:

  • Bổ sung đầy đủ 4 nhóm dinh dưỡng quan trọng là protein, tinh bột, lipit và vitamin, đặc biệt cho trẻ ăn nhiều rau xanh và trái cây. Thức ăn nên ở dạng mềm, nhuyễn, dễ nuốt, dễ tiêu hóa.
  • Chia thành nhiều bữa ăn trong ngày và giảm lượng thức ăn mỗi bữa xuống ít hơn bình thường. Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi vẫn còn đang bú sữa mẹ thì tăng số lần bú trong ngày lên. Trường hợp trẻ biếng ăn thì bố mẹ không nên ép trẻ phải ăn hết phần ăn của mình vì điều này có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe lẫn tinh thần của trẻ.
  • Cho trẻ uống nhiều nước, kể cả nước lọc, nước bù điện giải oresol và nước ép hoa quả.
  • Hấp quất với mật ong, gừng, chanh,… cũng là một bài thuốc dân gian hiệu nghiệm để chữa ho cho trẻ.

Xem thêm: Mách mẹ: Các bài thuốc dân gian cho trẻ hiệu quả nhất

Ngoài chế độ dinh dưỡng, bố mẹ cũng nên cho trẻ nghỉ ngơi, vận động hợp lý thì mới có thể nhanh chóng lành bệnh.

Uống thuốc theo hướng dẫn bác sĩ

Thông thường sẽ có một số loại thuốc được dùng để trị viêm họng cho trẻ như thuốc giảm đau hạ sốt, thuốc kháng sinh, thuốc co mạch kéo dài,… Tất cả những loại thuốc này đều phải được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.

  • Thuốc giảm đau, hạ sốt: Bác sĩ có thể sử dụng paracetamol để giảm cảm giác đau và khó chịu cho trẻ. Như vậy, trẻ sẽ dễ dàng ăn uống và nhanh chóng khỏi bệnh hơn.
  • Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID): như Advil hay Aleve cũng có tác dụng tương tự như thuốc giảm đau, giúp làm giảm cảm giác khó chịu, chống viêm, hạ sốt hiệu quả.
  • Thuốc kháng sinh: Nếu trẻ bị viêm họng do vi khuẩn bác sĩ có thể kê đơn có thuốc kháng sinh để chống nhiễm trùng. Tuy nhiên, thuốc sẽ không có tác dụng trong trường hợp trẻ bị nhiễm trùng do virus. Những trường hợp bị bệnh ở mức độ nhẹ cũng không cần dùng thuốc.
  • Thuốc co mạch mũi kéo dài: Thuốc được dùng trong trường hợp trẻ bị ngạt mũi, khó thở sẽ có tác dụng hỗ trợ trị ngạt mũi hiệu quả. Thuốc có nhiều dạng như: viên uống, thuốc nhỏ, xịt mũi,… với nhiều thành phần khác nhau nên bố mẹ phải cho trẻ dùng theo hướng dẫn của bác sĩ. Không được dùng thuốc cho trẻ dưới 6 tuổi.

Xem thêm: Thuốc kháng sinh cho trẻ: Tư vấn cách dùng và liều lượng

Bố mẹ tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc hoặc dùng lại đơn thuốc cũ của lần khám trước. Dùng thuốc bừa bãi không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa  mà còn làm suy giảm chức năng gan thận của trẻ.

Hạn chế để trẻ bị viêm họng bằng cách nào?

Phòng tránh trẻ bị viêm họng

Viêm họng không nguy hiểm nhưng cũng không tốt cho sức khỏe, vì vậy tốt nhất bố mẹ vẫn nên phòng ngừa căn bệnh này cho trẻ bằng các cách sau:

  • Tạo môi trường sống lành mạnh, sạch sẽ, thoáng mát.
  • Thường xuyên chăm sóc răng miệng cho bé, súc miệng bằng nước muối ấm để bảo vệ cổ họng và đường hô hấp cho trẻ.
  • Rèn cho trẻ thói quen rửa tay sạch sẽ trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh để ngăn ngừa các bệnh lây nhiễm, đặc biệt là ở trường mẫu giáo – nơi có nhiều mầm bệnh từ trẻ khác.
  • Không cho trẻ tiếp xúc với người lạ để tránh lây bệnh. Không để trẻ sử dụng chung đồ đạc với người khác.
  • Tránh cho trẻ ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, uống nước đá lạnh hoặc nằm phòng có điều hòa quá nhiều.
  • Cho trẻ tiêm phòng đầy đủ theo lịch tiêm chủng để tăng sức đề kháng cho cơ thể.

Xem thêm: Các bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh: Triệu chứng và cách phòng tránh

Trường hợp nào trẻ bị viêm họng nghiêm trọng?

Không phải trường hợp nào trẻ bị viêm họng cũng cho trẻ sử dụng thuốc. Thông thường nếu trẻ bệnh có dấu hiệu trở nặng qua một số triệu chứng sau thì mới đưa trẻ đến bệnh viện:

  • Sốt cao trên 38.5°C, sốt kéo dài.
  • Không chơi đùa, ngủ li bì, co giật hay thở bất thường.
  • Đau khoang miệng, cổ họng sưng tấy, bé khó mở to miệng và việc thở trở nên khóc nhọc.
  • Một số triệu, dấu hiệu bất thường khác.

Nếu bệnh viêm họng tái phát nhiều lần hoặc trở nặng có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như: viêm xoang, viêm tai giữa, viêm thanh quản, thậm chí viêm màng não. Vì vậy, bố mẹ không nên chủ quan và cần theo dõi các biểu hiện của bé khi mắc bệnh để kịp thời đưa trẻ đến bác sĩ và chữa trị.

Cũng như viêm amidan, trẻ bị viêm họng là bệnh thường gặp mà bố mẹ hoàn toàn có thể nhận biết và điều trị không cần dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu xử lý tại nhà mà bệnh không thuyên giảm hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường thì cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và chữa trị kịp thời bố mẹ nhé.

Mẹ có thể tham khảo thêm

Đỗ Khánh Huyền Biên tập viên

Mục tiêu nghề nghiệp: Luôn luôn trau dồi kỹ năng sống và công việc nhằm hiện thực hóa những mục tiêu đã đề ra. Học vấn: Sinh viên năm 3 học viên Tài Chính Hà Nội. Kỹ năng: Có kiến thức tốt trong việc viết báo, soạn thảo và kiến thức y khoa. Sở thích: Đam mê các vấn đề y dược, thời trang, văn học, thích du lịch trải nghiệm.