iPREG
Trầm cảm sau sinh: đâu là nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh? Trầm cảm sau sinh: đâu là nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh?

Trầm cảm sau sinh: đâu là nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh?

Góc cho mẹLàm cha mẹTư vấn tâm lý Đỗ Khánh Huyền

Trầm cảm sau sinh gây nhiều hệ lụy xấu tới cuộc sống của mẹ và bé. Vậy đâu là nguyên nhân, dấu hiệu nhận... Trầm cảm sau sinh: đâu là nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh?

Mặc dù trầm cảm sau sinh chỉ là một căn bệnh về tâm lý nhưng nó mang đến nhiều hậu quả thật sự khôn lường. Điển hình mới đây, một người mẹ mắc chứng bệnh này đã vô tình ném con do chính mình “đứt ruột đẻ ra” từ lầu ba xuống đất. Có thể thấy trầm cảm sau sinh là căn bệnh không thể xem thường. Vậy nguyên nhân của bệnh là gì? Phương pháp điều trị ra sao? Tất cả sẽ được chuyên gia của iPREG giải đáp qua bài viết dưới đây.

Chịu trách nhiệm nội dung: Dr. Trần Thành Nam

Dr. Trần Thành Nam check content
ThS – Bác sĩ Trần Thành Nam hiện đang công tác tại khoa sản nhi Bệnh viện Đại Học Y Hà Nội. Tốt nghiệp Đại Học Y Hà Nội năm 2014, lấy hàm Thạc Sĩ năm 2016, công tác tại Bệnh viện Đại Học Y Hà Nội từ năm 2016. Năm 2018, Bác sĩ Trần Thành Nam cộng tác cùng iPREG nhằm mang tới bạn đọc những thông tin y khoa chính xác nhất.


Nguyên nhân hàng đầu khiến mẹ rơi vào trạng thái trầm cảm sau sinh

Nguyên nhân trầm cảm sau sinh

Sinh con ra khỏe mạnh là niềm hạnh phúc lớn lao của nhiều mẹ bầu. Tuy nhiên việc phải đón nhận một thành viên mới, điều đó thật sự lạ lẫm với những người lần đầu làm mẹ. Mỗi tối tiếng con khóc vì đói hay những lần con ốm đau làm mẹ vô cùng bế tắc tìm cách giải quyết. Chính nguyên nhân đó, khiến tâm lý mẹ chịu tác động nặng nề và dần rơi vào khủng hoảng.

Mặt khác, dù đã kết thúc thai kỳ nhưng nội tiết tố bên trong cơ thể mẹ vẫn tiếp tục gia tăng. Sự thay đổi nồng độ hormone liên tục khiến cơ thể mẹ lúc nào cũng mệt mỏi, khó chịu. Cộng thêm tiếng khóc inh ỏi của đứa bé mới chào đời làm mẹ chỉ muốn hét toáng lên. Thực tế chỉ ra, 100% mẹ bầu mắc trầm cảm đều ám ảnh tiếng khóc của con mình.

Điều kiện kinh tế và tình cảm người chồng cũng nằm trong nhóm nguyên nhân gây ra tình trạng bệnh ở mẹ. Nếu một gia đình hạn hẹp về mặt tiền bạc, thì người mẹ lúc nào cũng trong trạng thái âu lo về “cơm- áo- gạo-tiền”. Những tư tưởng ấy ngày một tăng dần và lấn chiếm hết tâm trí của mẹ. Ngoài ra không có sự thấu hiểu, động viên của người chồng, thay vào đó là những cãi vã với mức độ thường xuyên. Tất cả đẩy cảm xúc mẹ bầu lên mức đỉnh điểm.

Cũng có trường hợp hợp trầm cảm sau sinh xuất hiện là do yếu tố di truyền. Nếu người trong gia đình trước kia đã mắc bệnh, thì người mẹ có nguy cơ gặp trầm cảm nhiều hơn so với bình thường.

Dr . Trần Thành Nam – Tư vấn tâm lý sau sinh.

8 dấu hiệu trầm cảm sau sinh thường thấy ở tất cả mẹ bầu

Dấu hiệu trầm cảm sau sinh

Tùy vào từng cơ địa mà dấu hiệu trầm cảm cũng khác nhau, nhưng nhìn chung thì đây là 8 dấu hiệu bệnh mẹ bầu nào cũng mắc phải.

Xuất hiện nhiều sự hoài nghi

Bất chợt sau sinh tâm lý mẹ trở nên khác lạ hơn. Trong đầu luôn có sự đa nghi và thường không tin vào lời nói người khác. Chỉ một hành động nhỏ cũng làm mẹ suy nghĩ đủ thứ trên đời. Và sự hoài nghi nhiều nhất chính là biểu hiện của người chồng.

Nếu trước kia đi làm về 8h tối nhưng hôm nay lại về trễ 30 phút là hàng nghìn câu hỏi hiện lên trong đầu mẹ. Những người xung quanh cũng không ngoại lệ, mẹ luôn cảm thấy mình bị lừa dối, thậm chí tất cả đều quay lưng. Cách giải quyết lúc này mẹ chỉ muốn cô độc trong phòng, “làm bạn” cùng những suy nghĩ viễn vong.

Mất ngủ

Mất ngủ là dấu hiệu dễ thấy nhất của mẹ bầu mắc bệnh trầm cảm sau sinh. Mẹ có thể làm “cú đêm” đến sáng mà không có dấu hiệu buồn ngủ. Dù đã thử hết mọi cách, ngay cả dùng thuốc ngủ, thuốc an thần nhưng kết quả không mấy khả quan. Tất nhiên nếu tình trạng mất ngủ kéo dài đồng nghĩa sức khỏe mẹ càng sa sút.

Hay tức giận cáu gắt

Nếu khi mang thai mẹ là “cô bé khó tính”, thì lúc mắc bệnh tình trạng “sớm nắng chiều mưa” lên đến đỉnh điểm. Chắc chắn người thân không ai có thể đối thoại với mẹ được quá 10 câu, thậm chí vừa mới mở lời đã bị mẹ quát cho hoảng sợ.

Dấu hiệu này vô cùng dễ nhận biết đối với những mẹ bầu thường ngày có tính cách hiền lành, nhã nhặn. Bỗng dưng hôm nay tính khí thay đổi bất chợt thì gia đình cần nghĩ ngay đến mối nguy hại này.

Cơ thể suy nhược, yếu ớt

Những mẹ bầu mắc bệnh trầm cảm sau sinh thường có chung dấu hiệu cơ thể mệt mỏi, chẳng muốn đụng chạm tay chân với bất cứ thứ gì. Vì mỗi bước đi cảm giác như cả gánh nặng trên vai, nên mẹ cũng chẳng màng đến việc chăm sóc bản thân, vệ sinh cá nhân hay pha sữa cho con. Chính nguyên nhân này khiến mẹ thờ ơ với việc ăn uống và làm tình trạng bệnh ngày một nặng nề.

Không muốn gần gũi con

Trầm cảm sau sinh

Nhiều mẹ bầu mắc phải cảm giác sợ con của chính họ, thậm chí không muốn gần gũi hay nâng niu như những bà mẹ khác. Mẹ bị tư tưởng đè nặng đứa bé kia không phải con mình, bỗng dưng có người lạ từ đâu xuất hiện khóc la suốt ngày khiến mẹ vô cùng hoảng sợ.

Từ nguyên nhân này, mẹ lơ là trong việc chăm sóc con và thường xuyên đùn đẩy cho người khác. Có những bà mẹ còn mặc cảm tội lỗi, cảm thấy mình không đủ sức lực để nuôi con. Dần dần tâm lý đó đẩy mẹ ra xa và không muốn chăm sóc con nữa.

Không có hứng thú trong việc “chăn gối”

Những bà mẹ mắc bệnh họ thường có ác cảm trong việc “chăn gối” và dường như không muốn gần gũi với chồng. Vì cơ thể mệt mỏi, tư tưởng bị giới hạn cảm xúc, nên tình cảm thời điểm này không phải là mục đích mà mẹ hướng đến. Vai trò quan trọng của người chồng lúc này phải biết thông cảm, chia sẻ, động viên để mẹ có cái nhìn lạc quan hơn, nhờ đó mà tâm trạng của mẹ phần nào được cải thiện.

Thường xuyên bỏ ăn

Vì cơ thể mệt mỏi nên mẹ dường như không còn thiết tha với những món ăn “khoái khẩu” thường ngày. Thậm chí trong thời gian dài mẹ vẫn có thể tồn tại mà không cảm thấy đói. Nếu tình trạng này kéo dài, tuyến sữa sẽ bít tắc dẫn đến không có sữa cho con bú. Lúc này mẹ tiếp tục rơi vào trạng thái căng thẳng do con quấy khóc vì đói.

Rơi vào trạng thái tuyệt vọng

Đỉnh điểm của trầm cảm sau sinh là lúc mẹ cảm thấy bắt đầu tuyệt vọng với cuộc sống. Những suy nghĩ hiện lên trong đầu tìm cách giải thoát cho bản thân và điều tệ hại nhất đó là tìm đến cái chết. Có rất nhiều mẹ bầu mắc trầm cảm và chọn tự vẫn là cách giải quyết. Không những thế mẹ còn chọn kết thúc bằng cách mang theo cả con mình.

Cách điều trị trầm cảm sau sinh

Bác sĩ tư vấn trầm cảm

Hiện nay tỉ lệ mẹ bầu mắc trầm cảm sau sinh tăng nhanh chóng, cứ 7 mẹ bầu thì có 1 mẹ rơi vào trường hợp này. Tuy chỉ là căn bệnh về tâm lý nhưng nếu không chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến rất nhiều hậu quả nghiêm trọng cho mẹ và bé, đặc biệt là những sự cố đau lòng.

Nhờ sự giúp đỡ từ chuyên gia

Nếu mẹ nhận thấy mình gặp phải một trong những dấu hiệu trên thì nên đến ngay chuyên gia tâm lý để nhờ hỗ trợ. Tại đó các bác sĩ sẽ cho mẹ những lời khuyên bổ ích, đồng thời hướng dẫn các phương pháp trị liệu. Tần suất thăm khám kéo dài 2 – 3 lần dựa vào thời gian của mẹ, tốt nhất mẹ nên cố gắng điều trị thường xuyên để tâm lý được ổn định nhanh chóng.

Gia đình là động lực lớn nhất

Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến tình trạng bệnh mẹ ngày trở nặng là sự thờ ơ của gia đình. Do đó gia đình phải thường xuyên theo dõi mẹ, nếu thấy dấu hiệu khác thường cần lưu ý ngay.

Khi chăm sóc mẹ bầu mắc bệnh trầm cảm, gia đình và người thân phải đối xử nhẹ nhàng, đừng để mẹ cảm thấy mình đang là người bệnh. Thỉnh thoảng thăm hỏi, tâm sự để mẹ có thể trút bỏ tâm trạng khó chịu. Động viên, khuyến khích mẹ làm những điều mà mẹ muốn, lúc này tuyệt đối không ép buộc hay tạo sự gò bó cho mẹ.

Nhân vật chính có ảnh hưởng đặc biệt chính là người chồng. Các ông bố dành thời gian nhiều hơn quan tâm mẹ, cho mẹ cảm thấy bên cạnh mình luôn có sự che chở của chồng. Hành động đi trễ, về khuya hay vô tâm không được khuyến khích, các ông bố hãy nhớ lưu ý để giúp mẹ ổn định tâm lý nhanh nhất nhé!

Điều trị bằng thuốc trầm cảm

Sử dụng thuốc chữa trầm cảm

Khi đã sử dụng mọi phương pháp tâm lý nhưng tình trạng bệnh vẫn không thuyên giảm, cách cuối cùng phải nhờ sự can thiệp của các loại thuốc.

Lúc này mẹ cần nói rõ tình trạng bệnh cho bác sĩ, lưu ý phải kể ra hết mọi triệu chứng đang gặp phải, từ đó chuyên gia sẽ có hướng kê đơn thuốc cho mẹ. Nếu hết liệu trình mà bệnh vẫn không khả quan, mẹ phải báo ngay với bác sĩ để có phương án khác.

Sự cố gắng từ người mẹ

Cách tốt nhất để đẩy lùi bệnh là mẹ phải có sự cố gắng từ chính bản thân. Không để những cảm xúc tiêu cực hay suy nghĩ viễn vong làm ảnh hưởng tâm trạng. Khi nhận thấy cơ thể có chút bất ổn, mẹ phải tự giác tìm niềm vui cho mình bằng cách nấu ăn, thêu thùa, đi mua sắm hoặc tìm người giải khuây.

Không tự tạo áp lực cho bản thân, đừng vì trở ngại kinh tế hoặc “nhà người ta” mà áp đặt lên gia đình mình. Mẹ cần nhớ gia đình hạnh phúc là nơi chứa sự yêu thương của tất cả thành viên và thành quả chính là sự cố gắng của mọi người.

Những lúc chăm con hãy tạo thói quen nói chuyện với con nhiều hơn. Cách này vừa giúp mẹ thấy sự gần gũi lại còn tăng tình cảm mẹ con thêm phần khắng khít. Mẹ đừng cố thức khuya cho con bú đúng giờ, có thể vắt sữa ra nhờ chồng hoặc ai đó thay mẹ làm việc này.

Điều quan trọng phải ăn uống đầy đủ, đảm bảo bổ sung các chất thiết yếu nhằm tăng nguồn năng lượng giải phóng cơ thể, hơn nữa còn gọi nguồn sữa về cho con. Lời khuyên bổ ích, mẹ nên đọc nhiều sách hoặc tham gia các lớp học sinh sản để bồi bổ thêm kiến thức.

Tuy trầm cảm sau sinh sẽ gây nhiều trở ngại cho mẹ bầu, nhưng nếu gia đình biết cách chăm sóc tốt thì triệu chứng tâm lý này không hề đáng sợ như chúng ta nghĩ. Người bố hãy luôn sát cánh cùng mẹ từ lúc mang thai đến sau khi sinh để mẹ cảm thấy mình có chỗ dựa to lớn. Đừng vì một phút vô tâm mà để hậu quả đáng tiếc xảy ra nhé!

Mẹ có thể tham khảo

Đỗ Khánh Huyền Biên tập viên

Mục tiêu nghề nghiệp: Luôn luôn trau dồi kỹ năng sống và công việc nhằm hiện thực hóa những mục tiêu đã đề ra. Học vấn: Sinh viên năm 3 học viên Tài Chính Hà Nội. Kỹ năng: Có kiến thức tốt trong việc viết báo, soạn thảo và kiến thức y khoa. Sở thích: Đam mê các vấn đề y dược, thời trang, văn học, thích du lịch trải nghiệm.