iPREG

Bác sĩ giải đáp: Những nguy hiểm gì khi sinh mổ nhiều lần?

Hỏi đápHỏi đáp sinh nở Nguyễn Trịnh Thanh Trúc

Những năm trở lại đây, tỉ lệ mẹ bầu đăng ký sinh mổ đang gia tăng nhanh chóng. Dường như phương pháp sinh này...

Những năm trở lại đây, tỉ lệ mẹ bầu đăng ký sinh mổ đang gia tăng nhanh chóng. Dường như phương pháp sinh này đang được ưa chuộng vì mẹ không mất nhiều thời gian đối mặt với cơn đau chuyển dạ. Tuy nhiên sinh mổ chỉ nên áp dụng khi bác sĩ chỉ định, nếu mẹ quá lạm dụng có thể dẫn đến nhiều hậu quả khó lường.

Các bác sĩ ở bệnh viện phụ sản Trung Ương cho biết, hiện nay tỉ lệ sinh mổ ở bệnh viện này tương đối cao, 40% ca sinh mổ là con số vừa mới thống kê. Trên thực tế, phương pháp sinh mổ đối với những mẹ sinh con lần đầu đã nguy hiểm hơn rất nhiều so với sinh thường. Đằng này những mẹ sinh mổ lần 3, lần 4 càng gia tăng ở mức báo động.

Tình trạng trên cần được cảnh tỉnh, bởi biến chứng xảy ra cho những mẹ sinh mổ nhiều lần là không thể lường trước. Để hiểu rõ hơn về những nguy hiểm khi sinh mổ nhiều lần, hôm nay các chuyên gia iPREG sẽ giải đáp tất cả câu hỏi liên quan đến vấn đề.

Những nguy hiểm khi sinh mổ nhiều lần

Một vài câu hỏi về sinh mổ được nhiều độc giả quan tâm

Bác sĩ tư vấn và giải đáp: Dr. Đặng Thanh Tâm

Dr. Đặng Thanh Tâm check content
ThS – Bác sĩ Đặng Thanh Tâm hiện đang công tác tại khoa sản nhi Bệnh Viện Đa Khoa Việt Trì, Phú Thọ. Tốt nghiệp bác sĩ đa khoa Đại học Y Thái Nguyên năm 2017, nhận bằng thạc sĩ sản nhi năm 2019 tại Đại học Y Hà Nội. Tháng 3 năm 2019, bác sĩ Đặng Thanh Tâm quyết định tham gia làm bác sĩ cố vấn cho iPREG. Mọi chi tiết vui lòng liên hệ: contact@ipreg.vn.

Anh Nam, 30 tuổi ở Cần Thơ

Chào chuyên gia, vợ em sắp sinh vậy cho em hỏi ưu điểm của sinh thường và sinh mổ là gì ạ?

Trả lời

Ưu điểm

Khi sinh mổ là thai phụ và gia đình có thể chủ động về điều kiện chăm sóc, đồng thời bớt áp lực khi không phải chờ thời gian chuyển dạ quá lâu. Ngoài ra sinh mổ cũng hạn chế được những tai biến đột ngột từ mẹ như hen suyễn, bệnh tim hoặc suy thai lúc chuyển dạ.

Nhược điểm

Bất lợi đầu tiên khi sinh mổ là bé không được tiếp xúc với kháng thể trong ống sinh sản của mẹ, nên hệ miễn dịch yếu hơn so với những bé sinh thường.

Nhược điểm tiếp theo là sinh mổ khiến mẹ mất nhiều thời gian hồi phục. Vết thương cũng dễ nhiễm trùng, từ đó hình thành sẹo. Ngoài ra mẹ cũng có nguy cơ đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt mất máu nghiêm trọng.

Vậy những ai mới được phép đẻ mổ, thưa chuyên gia?

Trả lời

Phương pháp mổ chỉ nên áp dụng đối với nhưng trường hợp được bác sĩ chỉ định. Bởi chuyên gia đã biết được rủi ro có thể xảy ra nếu mẹ sinh thường. Ví dụ mẹ bầu có nguy cơ tiền sản giật, khung chậu bất thường, ngôi thai không thuận, nhau tiền đạo hoặc các bệnh bẩm sinh như tim, hen suyễn….sẽ được chỉ định mổ.

Thưa chuyên gia, tỉ lệ tử vong sau sinh mổ là bao nhiêu?

Trả lời

Tất nhiên sinh thường hay sinh mổ đều có những rủi ro nhất định. Theo thống kê, trong 100.000 ca sinh thì có 75 ca tử vong. Việt Nam là nước có tỉ lệ tử vong sản khoa cao gấp 5 lần các nước phát triển.

Tỉ lệ tử vong khi sinh mổ

Trong số ca tử vong, trường hợp mất do sinh mổ cao gấp 4 lần sinh thường, đồng thời tử vong do băng huyết chiếm đến 41%. Ngoài ra khi mổ lấy thai chủ động không qua chuyển dạ, con số tử vong cũng không hề nhỏ tăng 2,84 lần so với sinh thường.

Có thể thấy, sinh mổ tiềm ẩn rủi ro tử vong khá cao, do đó không thể xem nhẹ.

Vậy nên chăm sóc thai phụ sau sinh mổ như thế nào là đúng?

Trả lời

Về chế độ dinh dưỡng

Sau sinh mổ mẹ bầu được chỉ định ăn những thức ăn loãng, dễ tiêu hóa. Nếu đã “xì hơi” thì mẹ được ăn cơm nhưng cơm có thể khiến mẹ đau hơn.

Mẹ không cần phải kiêng khem quá mức như ông bà ngày xưa, chỉ cần ăn đúng các món không dầu mỡ, khó tiêu là được. Ngoài ra mẹ cũng nên tránh những thức ăn hôi tanh, vì chúng sẽ làm ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ.

Bạn có thể xem chi tiết tại: Thực phẩm cần tránh sau sinh: Tư vấn chi tiết từ chuyên gia

Về chăm sóc vết thương

Mẹ nên sát khuẩn vết mổ mỗi ngày bằng dung dịch cồn 70 độ, không cần phải băng khi đã xuất viện bởi làm vết thương hầm nóng. Lưu ý kiêng ăn hải sản, nếp, những món đó sẽ gây ngứa và làm hình thành sẹo. Nếu sốt cần đến ngay bệnh viện ngay để được kiểm tra.

Bài viết: Mẹ bị ốm sau sinh sẽ giúp bạn thêm cho câu hỏi này.

Chị Bích, 27 tuổi ở An Giang

Em mới sinh mổ được 8 tháng, vậy bao lâu em mới có thể sinh con tiếp?

Trả lời

Hai năm là khoảng thời gian hợp lý để bạn có thể sinh con lần nữa. Bởi sau hai năm cơ thể đã hoàn toàn hồi phục, vết thương cũng liền hẳn nên đảm bảo an toàn lúc sinh.

Khoảng thời gian 2 lần sinh mổ

Tuy nhiên cũng có một số trường hợp ngoại lệ, nói chung tùy vào cơ địa mỗi người mà thời gian mang thai trở lại cũng khác nhau. Để đảm bảo an toàn, tốt nhất trước khi có ý định mang thai lần 2 bạn nên đến trung tâm y tế nhằm kiểm tra tình trạng sức khỏe xem đã an toàn cho lần sinh nở kế tiếp hay chưa.

Bên cạnh đó, thời gian khuyến cáo giữa lần mang thai thứ 2 với lần mang thai thứ 3 cũng nên cách nhau 2 năm. Nếu khoảng cách quá ngắn, nguy cơ bục vết mổ tăng gấp 3 lần.

Chi tiết: Tư vấn: Khoảng cách thời gian giữa hai lần sinh phù hợp

Chị Nga 29 tuổi ở Hà Nội

Hiện nay em đã có 2 con gái, em đang ham thêm một bé trai nữa. Nhưng em nghe nói mổ chỉ được sinh hai lần. Vậy điều đó có đúng không chuyên gia?

Trả lời

Sinh mổ có thể nói là một cuộc đại phẫu, bởi nó tác động trực tiếp đến nhiều cơ quan bên trong. Thực tế không thể nói chắc chắn một người có thể sinh mổ tối đa bao nhiêu lần, vì đó còn thuộc vào cơ chế hồi phục của mỗi người.

Như Tiến sĩ Jason S. James, trưởng khoa Sản và Phụ khoa tại Bệnh viện Baptist ở Miami đã nói:

Nguy cơ biến chứng khi sinh mổ sẽ tăng theo từng lần sinh, càng sinh nhiều ở lần 3, lần 4 thì nguy cơ xảy ra biến chứng càng cao. Sinh mổ nhiều lần có thể gây chấn thương bàng quang, cắt bỏ tử cung. Mặt khác, cũng có trường hợp tôi đã mổ lấy thai cho sản phụ sinh lần 6 nhưng không xảy ra biến chứng gì.

Tuy nhiên để đảm bảo an toàn, chúng tôi thường khuyên các mẹ nên thắt vòi dẫn trứng từ lần sinh con thứ 2. Ở trường hợp của bạn đã có 2 công chúa nên dừng lại được rồi. Đừng quá ham con, hãy dành thời gian và kinh tế chăm lo thật tốt cho hai thiên thần nhỏ nhé.

Anh Khoa, 31 tuổi ở Bình Định

Vợ em đang mang thai lần 4, ba lần sinh con trước đã từng sinh mổ. Vậy chuyên gia cho em hỏi những rủi ro khi sinh mổ lần này?

Trả lời

Đối với trường hợp của vợ bạn rủi ro nằm ở mức báo động, bởi biến chứng càng gia tăng giữa các lần sinh.

Sinh mổ

Đầu tiên vợ bạn sẽ có nguy cơ vỡ tử cung do vết sẹo không nhỏ của 3 lần trước để lại. Bên cạnh đó, sinh mổ nhiều lần làm gia tăng tình trạng nhau tiền đạo, nhau bong non, nhau cài răng lược…những biến chứng này đặc biệt nguy hiểm có thể khiến vợ bạn phải cắt bỏ tử cung.

Ngoài ra sinh mổ lần 4 cũng làm tăng nguy cơ dính ruột, bàng quang. Thai nhi trong bụng phải đối mặt với tình trạng ngạt thở, nhiễm trùng. Nếu “vượt cạn” thành công thì khả năng phục hồi rất chậm. Do ảnh hưởng của những lần mổ trước nên vết thương lâu hồi phục, vợ bạn cũng gặp phải nhiều đau đớn hơn.

Tuy nhiên bạn cũng không cần lo lắng quá, tình trạng còn tùy thuộc vào cơ địa và sức đề khác mỗi người. Lời khuyên cho bạn, nên theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của vợ mình. Đặc biệt những tháng cuối,  nên tăng tần suất khám thai nhằm phát hiện kịp thời những biến chứng. Lựa chọn bệnh viện uy tín cũng là việc làm không được bỏ qua.

Xem thêm: Lịch khám thai định kỳ: Mốc khám và những lưu ý quan trọng

Thưa chuyên gia, nếu chẳng may vỡ tử cung khi mổ thì nguy cơ gì sẽ xảy ra?

Trả lời

Hiện nay, tỉ lệ vỡ tử cung khi sinh mổ lần 2 được thống kê là 13,4% trên 100.000 ca sinh. Tuy nhiên bạn cũng đừng quá căng thẳng, chỉ cần chăm sóc tốt thai phụ. Đồng thời chọn nơi “lâm bồn” có đội ngũ y tế chuyên nghiệp, quá trình sinh nở được giám sát chặt chẽ và cấp cứu nhanh chóng thì rủi ra xảy ra tương đối thấp.

Vậy vợ em có cần chờ cơn đau chuyển dạ rồi mới mổ không chuyên gia?

Trả lời

Giống như lần 3, vợ bạn cũng sẽ được chỉ định mổ. Khoảng tuần 38, 39 bác sĩ sẽ tiến hành mổ lấy thai chứ không cần chờ thời gian chuyển dạ. Vì những cơn co thắt lúc đó sẽ làm tổn thương đến vết mổ cũ, khả năng gặp phải biến chứng rất cao.

Mặt khác, bác sĩ cũng có thể quyết định mổ sớm hơn nếu phát hiện thai kỳ gặp vấn đề.

Chị Ánh, 20 tuổi ở TP. Hồ Chí Minh

Thưa chuyên gia, chị em vừa mới sinh mổ được 3 tháng nhưng chẳng may lại dính bầu. Cho em hỏi bây giờ nên làm thế nào?

Trả lời

Vấn đề này không phải hiếm gặp, bởi sau khi sinh dù chưa hành kinh nhưng quá trình rụng trứng vẫn diễn ra bình thường. Do đó, nếu quan hệ đúng ngày rụng trứng thì khả năng dính bầu rất cao. Với trường hợp của chị bạn đã mang thai khi mới sinh mổ 3 tháng thì rủi ro vẫn có thể xảy ra.

Rủi ro khi sinh mổ

Đầu tiên sức khỏe chưa phục hồi hoàn toàn, nếu mang thai khiến cơ thể mệt mỏi, hơn thế còn ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ. Chị bạn cũng có nguy cơ kiệt sức, hơn thế còn bị trầm cảm sau sinh.

Rủi ro tiếp theo, vết mổ chưa hồi phục hoàn toàn khi thai nhi lớn chèn ép tử cung có thể làm ảnh hưởng vết thương. Những tháng cuối đối mặt với cơn co thắt gây nguy hiểm rất cao, thậm chí vỡ tử cung.

Do đó chuyên gia sẽ kiểm tra tình trạng thai được bao nhiêu tuần để đưa ra kết luận. Nếu dưới 3 tuần xem xét phá thai để đảm bảo an toàn cho mẹ. Trường hợp thai trên 12 tuần thì phải theo dõi sát sao, lúc này không thể bỏ thai vì ảnh hưởng đến vết mổ cũ. Nếu nạo thai trên vết mổ cũ có thể gặp biến chứng băng huyết, thủng tử cung, gây ảnh hưởng đến tính mạng.

Lời khuyên cho các mẹ khi rơi vào tình trạng này nên nghe theo hướng dẫn của bác sĩ. Đồng thời kiêng dính bầu sau 2 năm, nếu chẳng may mang thai cố gắng phát hiện sớm nhất có thể mục đích tránh gặp rủi ro.

Qua những câu hỏi trên, có thể thấy sinh mổ nhiều lần khiến mẹ đối mặt với nhiều nguy hiểm. Do đó chỉ nên sinh con không quá 2 lần, nếu sinh mổ từ lần 3, lần 4 trở lên nên theo dõi tình trạng thai kỳ sát sao mục đích hạn chế rủi ro ở mức thấp nhất.

Mẹ có thể tham khảo thêm

Nguyễn Trịnh Thanh Trúc Biên tập viên

Mục tiêu nghề nghiệp: Nghiêm túc trong công việc, luôn có tinh thần cầu thị nhằm đạt những mục tiêu cao hơn trong cuộc sống. Học vấn: Sinh viên năm cuối Đại học Y Cần Thơ, chuyên ngành sản nhi. Kỹ năng: Viết báo, chăm sóc và đưa ra những góp ý tới bác sĩ chuyên khoa sản nhi. Sở thích: Du lich, tới những nơi xa xôi nhằm mang các kiến thức y khoa tới mọi miền Tổ Quốc, đọc sách.