iPREG

Kiêng cữ sau sinh: Cần lưu ý gì để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé?

Sinh nởSức khỏe mẹ và bé Nguyễn Trịnh Thanh Trúc

Sau sinh, cơ thể mẹ còn yếu, kiêng cữ là điều rất cần thiết giúp mẹ mau chóng hồi phục, sữa mau về để...

Các chuyên gia khuyến nghị, mẹ cần thực hiện kiêng cữ sau sinh để cơ thể nhanh hồi phục và tránh mắc các bệnh hậu sản. Nhưng nhiều chị em không biết cách kiêng cữ sau sinh như thế nào cho khoa học mà vẫn được lòng người thân? Hãy cùng iPREG tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Chịu trách nhiệm nội dung: Dr. Đặng Thanh Tâm

Dr. Đặng Thanh Tâm check content
ThS – Bác sĩ Đặng Thanh Tâm hiện đang công tác tại khoa sản nhi Bệnh Viện Đa Khoa Việt Trì, Phú Thọ. Tốt nghiệp bác sĩ đa khoa Đại học Y Thái Nguyên năm 2017, nhận bằng thạc sĩ sản nhi năm 2019 tại Đại học Y Hà Nội. Tháng 3 năm 2019, bác sĩ Đặng Thanh Tâm quyết định tham gia làm bác sĩ cố vấn cho iPREG. Mọi chi tiết vui lòng liên hệ: contact@ipreg.vn.

Xem thêm: Sinh thường bao lâu thì được quan hệ? Chuyên gia tư vấn

Vì sao phải kiêng cữ sau sinh?

Cơ thể các chị em sau sinh đều bị yếu đi rất nhiều. Đặc biệt là trong những tháng đầu sau sinh. Tình trạng này xuất hiện ở hầu hết các mẹ, cho dù bạn có sinh thường hay mổ đẻ. Vì vậy, từ xa xưa ông bà ta đã hình thành nên thói quen kiêng cữ sau sinh.

Qua nhiều năm, kinh nghiệm ở cữ này được truyền lại cho nhau, nhưng mỗi thời kỳ đều có những cái riêng biệt. Kiêng cữ sau sinh không những giúp mẹ có thể lấy lại thể trạng nhanh hơn, mà còn hạn chế những chuyển biến xấu gây hại cho sức khỏe mẹ và bé.

Vậy kiêng cữ sau sinh như thế nào để vừa có tính khoa học mà vẫn được lòng những người lớn trong nhà. Cùng iPREG tìm hiểu ở ngay phần dưới đây.

Kinh nghiệm kiêng cữ sau sinh mổ và sinh thường

Kiêng tắm gội trong ít nhất 1 tuần sau sinh

Kiêng cữ sau sinh mổ

Theo các cụ, phụ nữ sau sinh phải kiêng tắm ít nhất 1 tháng. Thay bằng việc tắm, chúng ta sẽ dùng rượu gừng để lau người hằng ngày. Rượu gừng nghệ vừa có tác dụng làm sáng da, mờ vết thâm rạn, giảm béo bụng mà lại làm hết mùi bà đẻ nữa đấy.

Theo nghiên cứu khoa học, mẹ có thể tắm 24 tiếng sau khi sinh . Tuy nhiên, các bác sĩ ở lớp tiền sản khuyên lại khuyên các chị em chỉ nên tắm sau sinh 3 ngày với sinh thường. Sinh mổ sẽ kiêng tắm ít nhất trong vòng 7 ngày để đảm bảo sức khoẻ cho các mẹ bỉm sữa.

Vì sao lại phải kiêng tắm gội? Bởi theo kinh nghiệm ở cữ, tắm gội sẽ làm rỗng lỗ chân lông, từ đó bà đẻ rất dễ bị nhiễm lạnh vì mới sinh xong cơ thể thường rất yếu. Do vậy, sau khoảng thời gian trên, các mẹ nên tắm trong phòng kín gió, tắm nước ấm và tắm càng nhanh càng tốt.

Thời gian tắm tối đa không đến 5 đến 10 phút để đảm bảo sức khoẻ nha các mẹ. Đặc biệt, chúng ta nên tắm thật nhẹ nhàng và tuyệt đối không được kỳ cọ vì như vậy sẽ làm nổi gân xanh khắp người. Ngoài ra, chúng ta không nên gội đầu quá thường xuyên.

Xem thêm: Tắm cho bé thế nào mới đúng cách? Có thể mẹ chưa biết

Không nên đánh răng quá sớm

Phụ nữ sau sinh thường sẽ kiêng đánh răng trong 1 tuần đầu tiên. Trong 7 ngày sau sinh này, chúng ta chỉ nên súc miệng thôi. Mẹ nên súc miệng bằng nước muối hoặc nước lọc cũng không sao, sau đó có thể đánh răng bình thường.

Cơ thể lúc này còn rất yếu nên răng lợi cũng vì thế mà yếu theo. Do đó, chúng ta phải chải răng thật nhẹ nhàng tránh làm tổn thương răng, đặc biệt là phần lợi. iPREG ghi nhận, nhiều chị em bị viêm nha chu do đánh răng quá sớm và sai cách sau sinh. Hãy cẩn trọng mẹ nhé!

Tuy rằng việc vệ sinh răng miệng muộn sẽ khiến nhiều mẹ phiền lòng, nhưng, để đảm bảo sức khỏe, mẹ hãy đối mặt với vấn đề này thật nhẹ nhàng. Các bác sĩ gợi ý, súc miệng thường xuyên cũng sẽ giúp mẹ vệ sinh răng miệng hiệu quả không kém việc đánh răng.

Không nên chườm nóng lên bụng và xông hơi vùng kín

Kiêng cữ sau sinh thường

Bác sĩ khuyên chúng ta không nên chườm nóng lên bụng hay xông hơi vùng kín khi mới sinh xong. Hành động này có thể gây băng huyết, rất nguy hiểm. Muốn đẹp các mẹ phải từ từ, đợi khi cơ thể phục hồi hoàn toàn rồi hẵng làm nhé.

Tùy vào thể trạng của từng mẹ mà thời gian được phép chườm nóng bụng khác nhau. Thông thường, sau khi sinh 1 tuần mẹ có thể dùng phương pháp này để đẩy nhanh quá trình đào thải sản dịch, lấy lại vóc dáng sau sinh.

Mẹ có thể tham khảo các thực phẩm giúp loại bỏ sản dịch nhanh chóng tại bài viết: Dinh dưỡng cho mẹ sau sinh: Chế độ ăn uống khoa học từ chuyên gia

Không nên sưởi ấm bằng than hoặc hơ lửa

Với kinh nghiệm kiêng cữ sau sinh, việc giữ ấm cơ thể là điều vô cùng quan trọng. Nằm than, hơ lửa thì quá cổ hủ và lạc hậu với thời đại này. Chính vì vậy các mẹ chỉ nên làm ấm cơ thể một cách hợp lý nhất thôi nhé.

Sưởi ấm bằng than lửa không những không giúp mẹ thoải mái mà còn khiến da bị tổn thương nghiêm trọng hơn, đặc biệt là ở bầu vú nếu mẹ bị tắc tia sữa sau sinh. Thay vì dùng cách này, mẹ hãy lắp đèn sưởi, dùng điều hòa nhiệt độ, hay đơn giản hơn là một cái chăn ấm.

Xem thêm: Sinh mổ lần 2: Thời điểm sinh và những lưu ý an toàn từ chuyên gia

Mẹ nên làm gì trong thời gian ở cữ

Nên giữ ấm cơ thể

Mẹ nên giữ ấm cơ thể

Sau khi sinh các mẹ nên mặc quần áo dài, đi tất và dùng nước ấm khi vệ sinh cá nhân. Ở phòng kín gió nhưng phải thoáng mát, do cơ thể lúc này vẫn còn yếu nên rất dễ bị nhiễm lạnh. Biết là vậy nhưng có rất nhiều chị em không thể mặc quần áo dài trong thời tiết mùa hè. Nên nếu các chị em chỉ ở nhà thôi thì có thể mặc quần áo cộc để không gây ra bất tiện nhé.

Mẹ sinh bé vào mùa đông, thời tiết lạnh, nếu không có những thiết bị sưởi ấm như điều hòa nhiệt độ, đèn sưởi,… mẹ hãy ở trong phòng kín gió. Giữ cho phòng luôn khô ráo, đặc biệt vào những ngày nồm. Sử dụng quần áo và chăn nệm dày để giữ ấm cơ thể.

Bên cạnh đó, mẹ cũng nên ăn những thực phẩm có tính nóng như gừng, nghệ, vừa hâm nóng cơ thể vừa giúp mẹ gọi sữa nhanh về rất hiệu quả.

Nên nhét bông vào tai

Vì sao ở cữ sau sinh các chị em hay nhét bông vào tai? Bởi cơ thể lúc này rất yếu, tai của chị em cũng không ngoại lệ. Nhiều người vẫn hay nói, việc nhét bông vào tai rất cổ hủ. Tuy nhiên, nó thực sự hữu dụng trong nhiều trường hợp như: giúp mẹ hạn chế những tiếng động mạnh và tránh gió máy.

Có tai để nghe tự nhiên lại phải bịt kín lại, làm cho các chị nghe câu được câu chăng, thấy mình gần như không hiểu những cuộc nói chuyện của mọi người. Đừng quá lo lắng, việc nhét bông ở mức độ vừa phải không quá chặt thì vẫn có thể nghe được người khác nói chuyện bình thường.

Đặc biệt, nếu nhà bạn quá ồn ào hay ở gần đường có nhiều tiếng còi xe, việc nhét bông vào tai là việc rất cần thiết.

Xem thêm: Sinh mổ bao lâu thì quan hệ được? Thời gian quan hệ lý tưởng

Nên nằm nhiều, ngồi ít và không nên khom lưng

Nên nằm nhiều sau sinh

Sau khi sinh, chúng ta nên nghỉ ngơi hoàn toàn ít nhất 6 đến 8 tiếng đầu. Ngủ đủ giấc giúp cơ thể bạn có thể phục hồi sau sinh nhanh hơn, việc ngủ đủ giấc còn giúp tinh thần bạn sảng khoái, giảm căng thẳng sau sinh, giảm nguy cơ bị stress, nhờ đó lượng sữa có thể tiết ra nhiều hơn.

Những chị em nào không nghỉ ngơi nhiều sau khi sinh, hay ngồi nhiều và khom lưng thì chỉ cần một vài tháng sau đó thôi là bạn sẽ bị đau ê ẩm cả người. Đặc biệt là với các chị em làm văn phòng, khớp đang dần bị thoái hoá lại được đà lấn tới sẽ khiến các cơn đau lưng ghé thăm thường xuyên.

Chỉ cần ngồi lâu làm việc, hay cúi người thì kiểu gì cũng sẽ đau. Bởi vậy, dù có nằm chán đến mấy cũng cố nằm thời gian đó tranh thủ chợp mắt khi bé ngủ. Muốn cải thiện cơ thể tốt hơn hãy tuân thủ theo các lời khuyên này trong thời gian ở cữ sau sinh nhé.

Xem thêm: Bí quyết lấy lại vẻ đẹp cho mẹ sau sinh

Các loại thực phẩm nên kiêng ăn khi ở cữ

Thực phẩm cay nóng

  • Tỏi: Đây là loại thực phẩm được rất nhiều chị em ưa thích. Nhưng khi sử dụng nó trong thời kỳ kiêng cữ sau sinh thì thật không nên. Bởi trẻ con sẽ rất dễ dị ứng với mùi của tỏi, trẻ sẽ bị ảnh hưởng bởi mùi nồng này và có thể gây đến tình trạng biếng ăn.
  • Cà phê: Một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng táo bón trong giai đoạn kiêng cữ sau sinh của mẹ. Việc uống cà phê còn làm giảm sự tỉnh táo và gây ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ của mẹ. Và khi trẻ nhỏ bú, caffeine trong cà phê cũng khiến trẻ khó ngủ và khó chịu nữa đấy.
  • Đậu phộng: Ăn đậu phộng có thể gây ảnh hưởng rất lớn như việc nổi mề đay, khó thở và tiêu chảy,… Vậy nên các mẹ nên tránh đậu phộng trong thời gian ở cữ này nhé.
  • Đồ ăn cay nóng: Kinh nghiệm ở cữ của các bà, các mẹ xưa phụ nữ trong những ngày ở cữ không nên ăn đồ cay, nóng. Bởi đồ cay nóng sẽ khiến các mẹ gặp tình trạng khó tiêu, gây tác động trực tiếp đến đường ruột và chất lượng máu của bé khi cho con bú.
  • Dầu mỡ: Sau sinh là khoảng thời gian các mẹ bị trầm cảm bởi cân nặng của bản thân. Sử dụng nhiều dầu mỡ sẽ khiến các chị em bị tích mỡ khó lấy lại cân nặng như mong muốn. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sữa của mẹ. Hãy nên dùng những món thanh đạm như những món luộc để đảm bảo sức khoẻ nhé.

Kết luận

Kiêng cữ sau sinh là một giai đoạn mệt mỏi dành cho các mẹ, nhưng hãy tuân thủ theo những kinh nghiệm ở cữ để tránh tình trạng xấu có thể xảy ra nhé. Hãy giữ sức khoẻ thật tốt bởi nó của mình không chỉ giúp mình mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến các con nữa đó. Chúc các mẹ luôn hạnh phúc, khoẻ mạnh, bé ăn ngoan chóng lớn.

Mẹ có thể tham khảo

Nguyễn Trịnh Thanh Trúc Biên tập viên

Mục tiêu nghề nghiệp: Nghiêm túc trong công việc, luôn có tinh thần cầu thị nhằm đạt những mục tiêu cao hơn trong cuộc sống. Học vấn: Sinh viên năm cuối Đại học Y Cần Thơ, chuyên ngành sản nhi. Kỹ năng: Viết báo, chăm sóc và đưa ra những góp ý tới bác sĩ chuyên khoa sản nhi. Sở thích: Du lich, tới những nơi xa xôi nhằm mang các kiến thức y khoa tới mọi miền Tổ Quốc, đọc sách.