iPREG

Các loại bệnh di truyền sang con mẹ cần đặc biệt lưu tâm

Chuẩn bị mang thaiKiến thức Vũ Huyền My

Tiểu đường, bệnh tim, cao huyết áp mỡ máu, dị ứng, béo phì, bệnh mù màu, cận thị bẩm sinh là 7 loại bệnh...

Bạn đang mắc một trong các bệnh lý sau: tiểu đường, bệnh tim, cao huyết áp, máu nhiễm mỡ, dị ứng,… Bạn lo lắng liệu có di truyền cho con? Đây là một câu hỏi cho thấy bạn là bậc làm cha mẹ rất có trách nhiệm. Vậy những loại bệnh nào có khả năng cao sẽ di truyền cho bé? Hãy cùng iPREG phân tích và tìm những hướng xử lý phù hợp nhất.

Chịu trách nhiệm nội dung: Dr. Trần Thành Nam

Dr. Trần Thành Nam check content
ThS – Bác sĩ Trần Thành Nam hiện đang công tác tại khoa sản nhi Bệnh viện Đại Học Y Hà Nội. Tốt nghiệp Đại Học Y Hà Nội năm 2014, lấy hàm Thạc Sĩ năm 2016, công tác tại Bệnh viện Đại Học Y Hà Nội từ năm 2016. Năm 2018, Bác sĩ Trần Thành Nam cộng tác cùng iPREG nhằm mang tới bạn đọc những thông tin y khoa chính xác nhất.

Xem thêm: Dị tật thai nhi thường gặp: Nguyên nhân và cách phòng tránh

Các bệnh lý dễ di truyền từ bố mẹ qua con

Bệnh tiểu đường

Tiểu đường thường chia thành 2 loại: type 1 và type 2. Tùy vào từng loại mà khả năng con sinh ra mắc bệnh lý này sẽ khác nhau. Thông thường sẽ chia thành các trường hợp sau:

  • Nếu chỉ bố hoặc mẹ mắc tiểu đường type 1 thì xác suất trẻ mắc bệnh là 1-5%.
  • Cả bố và mẹ mắc tiểu đường type 1 xác suất bé mắc bệnh sẽ tăng lên 25%.
  • Đối với type 2, nếu chỉ bố hoặc mẹ mắc thì xác suất bé mắc bệnh là 7-15%.
  • Cả bố và mẹ mắc type 2 thì xác suất bé mắc bệnh sẽ rất cao, ở ngưỡng 50%.

Tiểu đường là một bệnh lý rất nguy hiểm nhưng lại được ít gia đình quan tâm, đặc biệt đối với trẻ nhỏ. Vì vậy, sau khi sinh vài tháng nếu phát hiện trẻ có dấu hiệu tăng cân quá mức, bố mẹ nên đưa bé đi khám xác định loại tiểu đường để có hướng xử lý thích hợp.

Xem thêm: Tiểu đường thai kỳ: Dấu hiệu và chế độ ăn khoa học

Bệnh tim

Bệnh tim có khả năng di truyền rất lớn. Nếu bố hoặc mẹ mắc bệnh lý này, tỉ lệ trẻ sinh ra bị di truyền sẽ cao hơn 5-7 lần với những trẻ mà bố mẹ không có tiền sử bệnh tim bẩm sinh.

Bệnh di truyền sang con

Cao huyết áp, mỡ máu cao

Cũng như bệnh tim, cao huyết áp và mỡ máu cao có tính di truyền rất cao. Theo ghi nhận, tỉ lệ di truyền của bệnh lý này lên tới 75%. Vì vậy trước khi mang thai, cả bố và mẹ nên làm các xét nghiệm nếu có thể để điều chỉnh chế độ ăn uống sinh hoạt và sử dụng các loại thuốc hiệu quả.

  • Nếu chỉ bố hoặc mẹ bị cao huyết áp, mỡ máu tỷ lệ trẻ bị di truyền ở mức 50%.
  • Nếu cả bố và mẹ mắc bệnh, tỉ lệ di truyền sẽ tăng lên mức 75%.

Cao huyết áp, mỡ máu ảnh hưởng rất lớn tới quá trình phát triển của thai nhi cũng như của bé sau này. Hai loại bệnh lý kể đây có thể ảnh hưởng không nhỏ tới hệ tim mạch, tuần hoàn của bé, khiến bé chậm phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ.

Xem thêm: Ăn gì giúp con thông minh? Cùng bác sĩ của iPREG tìm lời giải

Dị ứng

Dị ứng cũng là loại bệnh có tính di truyền rất cao. Dị ứng là do phản xạ của cơ thể trước những tác động bên ngoài. Thông thường, bạn khó có thể kiểm soát được vấn đề này. Bố mẹ sẽ bị dị ứng khi ăn những thực phẩm không lành mạnh, dị ứng phấn hoa, lông thú,…

Nếu chỉ một trong bố hoặc mẹ bị dị ứng, khả năng con cũng bị ở mức 30-50%, trong khi nếu cả bố và mẹ bị thì con số này sẽ ở mức 80%, rất cao phải không mẹ?

Để con không bị dị ứng làm phiền (đặc biệt là trong những năm đầu đời khi mà hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện), nhiệm vụ của bố mẹ lúc này là hãy liệt kê những tác nhân gây dị ứng của mình để có biện pháp phòng tránh cho con trong tương lai. Xét nghiệm Torch sẽ giúp bố mẹ giải quyết tình trạng này.

Bệnh béo phì

Béo phì là một bệnh lý rất phổ biến trong xã hội hiện đại. Theo thống kê, cứ 10 trẻ sẽ có khoảng 3-5 trẻ bị bệnh béo phì. Béo phì ở trẻ có thể do di truyền hoặc do chế độ ăn uống mất kiểm soát sau khi sinh.

Bệnh béo phì sơ sinh

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng:

  • Tỉ lệ con bị di truyền bệnh béo phì sẽ ở mức 40% nếu một trong hai bố hoặc mẹ có tiền sử bệnh lý.
  • Ở mức 50% nếu cả bố và mẹ đều mắc.

Béo phì rất dễ kiểm soát, bố mẹ hãy lựa chọn chế độ ăn uống lành mạnh, sử dụng các loại thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên thay cho các loại đồ ăn sẵn. Hãy lấy lại vóc dáng bình thường trước khi có ý định sinh con bạn nhé.

Mù màu

  • Nếu mẹ bị mù màu, thì con trai cũng sẽ bị và con gái sẽ mang toàn bộ gen mù màu di truyền từ mẹ.
  • Nếu bố bị mù màu, con sinh ra sẽ không bị mù màu mà con gái sẽ mang toàn bộ gen di truyền từ bố.

Hiện các nghiên cứu cho thấy, mù màu là bệnh lý di truyền và tự phát. Sẽ rất khó để khống chế bệnh này nếu bố hoặc mẹ đã mắc bệnh. Tuy nhiên nếu bạn không mắc hội chứng này hãy tìm hiểu các phương pháp chăm sóc con hiệu quả trước khi sinh em bé. Vì mù màu sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của con sau này.

Cận thị bẩm sinh

Cận thị bẩm sinh có tính di truyền và không liên quan tới giới tính của bé.

  • Nếu bố hoặc mẹ mắc chứng cận thị bẩm sinh thì tỉ lệ bé mắc bệnh ở mức 50%.
  • Nếu trong bố và mẹ chỉ có gen cận thị, tỷ lệ con mắc bệnh sẽ giảm xuống mức 25%.

Xem thêm: Lịch khám thai 3 tháng cuối thai kỳ: Tư vấn từ chuyên gia

Kiểm soát các loại bệnh di truyền trước khi mang thai

Kiểm soát bệnh di truyền trước khi mang thai

Hẳn bố mẹ nào cũng muốn con sinh ra được khỏe mạnh. Bệnh di truyền thì đương nhiên là rất nguy hiểm cho bé. Tuy vậy cũng rất dễ kiểm soát khi bố mẹ có những kiến thức y khoa nhất định.

Làm đầy đủ các kiểm tra, trưng cầu ý kiến từ chuyên gia sẽ giúp bố mẹ chủ động hơn trong việc mang thai qua đó giảm nhẹ được khả năng di truyền qua cho con. Có hai công việc mà bố và mẹ không thể bỏ qua trước khi mang nhằm hạn chế ảnh hưởng di truyền gồm:

  • Tham khảo ý kiến từ bác sĩ chuyên khoa: Qua những buổi tiếp xúc, bác sĩ sẽ nắm rõ được tình hình mắc bệnh của gia đình, họ hàng hai bên. Từ những dữ liệu này, bác sĩ sẽ đưa ra những lời khuyên hữu ích cho bạn. Ví dụ nếu gia đình vợ mắc chứng mù màu, con gái là lựa chọn hợp lý khi bạn quyết định sinh con.
  • Thực hiện các kiểm tra sàng lọc trước khi mang thai: Có rất nhiều biện pháp kiểm tra sàng lọc trước mang thai như: kiểm tra ADN, hóa sinh, di truyền tế bào. Mỗi loại kiểm tra đều sẽ giúp phân tích mức độ bệnh lý và khả năng di truyền qua em bé. Từ đó, bác sĩ sẽ có những tư vấn chính xác và hiệu quả nhất cho trường hợp của bạn.

Xem thêm: Xét nghiệm NIPT là gì? Quy trình và bảng giá xét nghiệm chi tiết

Lời khuyên cho bố mẹ

Những phân tích trên đây của chúng tôi để cho thấy rằng, việc làm các xét nghiệm, các bài kiểm tra trước khi mang thai là tối quan trọng. Hãy dành chút thời gian để bố và mẹ thực hiện kiểm tra này. Chuẩn bị tốt nhất điều kiện trước khi mang thai sẽ giúp bé được khỏe mạnh nhất ngay từ khi trong bụng mẹ.

Mẹ có thể tham khảo

Vũ Huyền My Biên tập viên

Học vấn Sinh viên năm hai học viện Báo chí và Tuyên truyền, chuyên ngành Truyền thồng đa phương tiện. Kỹ năng Kỹ năng giao tiếp và xây dựng mối quan hệ giỏi. Có khả năng làm việc theo nhóm hoặc độc lập. Kinh nghiệm làm việc Tư vấn tiếng anh - trung tâm anh ngữ Universal Tư vấn khóa học cho học viên. Chấm bài cho các bạn học viên của trung tâm. Theo dõi và báo cáo lịch học, điểm của các bạn học. viên. Thời gian: 9/2019 - 3/2020 Viết content , viết báo online Viết bài cho các trang báo điện tử về nhiều lĩnh vực như: Du lịch, ẩm thực, làm đẹp, Kinh doanh, thiết kế... Viết bài quảng cáo. Thời gian: Từ 3/2020 - nay.